Przed II wojną światową co trzeci mieszkaniec Warszawy i co 10 mieszkaniec Polski był Żydem. W niektórych miasteczkach Żydzi stanowili połowę lub znakomitą większość mieszkańców. Społeczność ta była bardzo zróżnicowana, zarówno pod względem stopnia zasymilowania, wykształcenia jak i religijności. Dziś tej Warszawy, tej Polski już nie ma. Jest jednak niezwykle ważne, by młodzież znała historię narodu żydowskiego, która jest nieodłączną częścią kultury i historii naszego kraju. Jest to także szczególnie ważne w społeczeństwie otwartym, coraz bardziej wielokulturowym, w którym ciągle jednak zdarzają się uprzedzenia i fałszywe stereotypy.

Na program składają się cztery spotkania z trenerami Forum Dialogu - dwie wycieczki i dwa warsztaty w szkole. Ich celem jest przede wszystkim zapoznanie uczniów z żydowską przeszłością Warszawy. Po drugie, wszystkie cztery spotkania mają stopniowo przygotować uczniów do stworzenia własnego projektu upamiętniającego przedwojenną żydowską społeczność stolicy.

Jako pierwsze spotkanie proponujemy jedną z trzech wycieczek po Warszawie: Mowa kamieni (wizyta na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej); Próżna wczoraj i dziś (spacer po ulicy Próżnej połączony z odwiedzinami w synagodze lub Żydowska Praga . Celem każdej z nich jest zapoznanie uczniów z podstawowymi pojęciami kultury, religii i tradycji Żydów polskich, a także ukazanie całego bogactwa historii przedwojennej Warszawy. Mimo że wycieczki realizowane są w różnych miejscach Warszawy, zostały zaprojektowane w taki sposób, by poruszane w ich ramach treści były takie same. Dzięki temu każda szkoła może samodzielnie zdecydować, na którą wycieczkę wybiorą się jej uczniowie.

Drugim spotkaniem jest warsztat w szkole. W czasie jego trwania uczniowie zajmują się polskim i żydowskimi losami w XX wieku. Warsztat ukazuje zróżnicowanie postaw wobec historii, a także to, w jak różny sposób układały się koleje życia Żydów w Polsce przed i po II wojnie światowej. Uczniowie mają okazję przedyskutować swoje poglądy na temat postaw zaangażowania i niezaangażowania w świetle takich wydarzeń jak Holocaust, getto ławkowe czy komunizm w powojennej Polsce. Pytamy ich o to, jaki jest stosunek współczesnych do historii, czy rzeczywiście czegoś nas ona uczy, a także o to, czy w tym świetle można postrzegać Warszawę jako miasto pomnik.

Trzecie spotkanie to wycieczka po warszawskim getcie - jedna z najczęściej realizowanych propozycji zajęć, której forma inspirowana jest grami miejskimi. W czasie spaceru po Śródmieściu i Muranowie uczniowie odkrywają istniejące ślady zniszczonego miasta oraz poznają historie związane z miejscami, które już nie istnieją. Trenerzy przekazują im najważniejsze informacje związane z historią getta. Na zakończenie oglądamy powojenny Muranów, prowokując do nowego spojrzenia na klasyczne już pytania o zasadność budowania i życia na gruzach.

 Czwarty warsztat w logiczny sposób zamyka projekt. Prosimy uczniów o zebranie doświadczeń, które wynieśli z wcześniejszych spotkań i skonfrontowanie ich między sobą. Dyskutujemy na temat różnych form upamiętniania historii, razem z uczniami próbujemy odpowiedzieć na pytanie o ich celowość. Zastanawiamy się, na ile historia oddziałuje na obecne życie warszawiaków. W drugiej części warsztatu przygotowujemy uczniów do pracy nad ich własnym projektem.

Celem uczniowskiego projektu ma być przypomnienie nieznanej historii Żydów warszawskich. Zachęcamy ich do poznawania historii ich własnych dzielnic, poszukiwania zapomnianych życiorysów, miejsc etc. W drugiej kolejności prosimy o to, by przygotowali taką formę upamiętnienia wybranej przez nich historii, jaka wyda im się najbardziej odpowiednia. Może to być wycieczka, happening lub też projekt internetowy. Trenerzy Forum Dialogu pilotują przygotowania, udzielając uczniom wsparcia, choć już nie w formie warsztatów. Na zakończenie prosimy uczniów o nadesłanie sprawozdania z przeprowadzonego projektu, które bierze udział w organizowanym przez Forum konkursie.

Całość programu wieńczy udział laureatów konkursu i przedstawicieli szkół w bankiecie i uroczystej Gali Dialogu- „wręczenia tytułu Szkołom Dialogu", podczas której nagrodzeni mają szansę prezentacji swojego projektu.

Rekrutacja do programu prowadzona jest dwa razy do roku na początku nowego semestru w roku szkolnym. Serdecznie zapraszamy do nadsyłania zgłoszeń (informacje organizacyjne)

Lista szkół- uczestników poprzednich edycji programu (edycja 2009)